REMBERTÓW W OKRESIE POWSTANIA WARSZAWSKIEGO


Tuż przed wybuchem Powstania Warszawskiego Rembertów znalazł sie w bezpośrednim sąsiedztwie frontu, które w dużym stopniu wpłynęło na jego losy. Niemcy zajmowali Anin, Starą Miłosnę, Zielonkę, Grzybową, Wesołą, Poligon, wojska radzieckie natomiast Radość, Falenicę, Otwock, Wiązownę, Sulejówek, Okuniew, Wołomin, Kobyłkę, Nadmę.
Była to strefa przyfrontowa, z jednej strony do Rembertowa wycofywały się niemieckie jednostki rozbitej 73 dywizji piechoty, z drugiej strony napływały jednostki do planowanego kontruderzenia pod Wołominem. 30 i 31 lipca na stacji w Rembertowie wyładowano przybyłe z Grafenwoehr w Austrii 3 transporty "Panter" z 27 pułku (Pz.Rgt.27) z 19 Dywizji Pancernej. Kilka czołgów odjechało od razu w stronę Zakrętu i Wiązowny, reszta pojechała w kierunku poligonu. W Rembertowie i okolicach rozstawiono też baterie artylerii oraz tabory oddziałów frontowych.
Do godziny "W" przygotowane był też miejscowe oddziały AK, ale sytuacja militarna była całkowicie odmienna od wszystkich omawianych wcześniej wariantów. Ponieważ okręg obejmował też Sulejówek, Okuniew i Wołomin, cześć oddziałów znalazła się po drugiej stronie frontu. Żołnierze AK w Rembertowie gromadzili głównie w dwóch punktach: na bazarze Styczyńskiego przy ul. Cyrulików (tam gdzie sklep metalowy) oraz w budynku szkoły "dwójki" na obecnej ul. Dwóch Mieczy. W zmienionej sytuacji planowano zaatakować baterie dział która znajdowała się koło cmentarza oraz opanować stację i wysadzić tory kolejowe. Jednak ze względu na pojawienie się nowych oddziałów niemieckich i słabe własne uzbrojenie, akcji tych zaniechano i pozostano w stanie gotowości

Mimo że w Rembertowie Powstanie faktycznie nie wybuchło, ale część Rembertowiaków wzięło w nim udział, bo miało przydział do innych oddziałów, które miały miejsce koncentracji w Warszawie. W drugiej połowie sierpnia grupa żołnierzy z Rembertowa i Grochowa przeprawiała się także przez Wisłę i brała udział w walkach na Mokotowie. Rembertowiacy walczyli m.in. w Zgrupowaniu "Radosław", "Gurt" oraz "Baszta" na Mokotowie.

Na początku sierpnia Niemcy zaczęli wyłapywać w Rembertowie mężczyzn i zmuszać ich do ziemnych prac fortyfikacyjnych na przedpolach Rembertowa. Byli oni przetrzymywani na terenie fabryki "Pocisk" oraz na terenie fortu na Strażackiej. Po jakimś czasu uformowano z nich kolumnę i przeprowadzono do fortu w Zakroczymiu, skąd po paru dniach przetransportowana do obozów pracy w III Rzeszy (tzw. "Zakroczymiacy)

Po wyzwoleniu Rembertowa 13 września wielu żołnierzy AK wstąpiło do 1 Armii LWP i brało udział w późniejszych walkach o wyzwalanie m.in. Pragi i Bródna.

 

III REJON- Rembertów - kryptonim "Dęby" (stan na 31.07.1944)
komendant kpt. sł. st. dr Franciszek Amałowicz "Tatar"

BATALION I- por. Wiesław Kawiński "Jastrząb"

 kompania 1 - ppor. Piotr Makowski "Skarbek"
  pluton 751 - ppor. Ryszard Lange "Ryś"
  pluton 752 - plut. pchor.  rez. Zbigniew Karpiński "Stefan"
  pluton 753 - plut. pchor. rez. Radomski "Drzewiec"
  Powstańczy Odział Specjalny "Jerzyków" - NN "Lech"

 kompania 2 - st. sierż. Franciszek Łasecki "Gniewosz"
  pluton 754 - sierż.  Wylęga "Powstaniec"
  pluton 755 - st.  sierż. Jan Pietrzak "Polny"
  pluton 756 - sierż. Feliks Flisiewicz "Polanin"
  pluton artylerii 774 - kpr. NN "Gemini"

 kompania 3 - ppor. rez. Czesław Nalewajko "Cimurak"
  pluton 757 - kpr.  pchor. Ryszard Pamirowski "Prus"
  pluton 758 - Stanisław Kwiatkowski "Sowa"
  pluton 759 - por. Zdzisław Lewandowski "Tadzik"
  pluton 760 - por. Józef Balwiński "Robak"

BATALION II - kpt. sł. st. Kazimierz Sokołowski "Pomian"

 kompania 4 - por. Wiktor Leszczyński "Ostoja"
  pluton 761 - pchor. NN "Zryw"
  pluton 762 - sierż. Józef Zielonka "Długi"
  pluton 763 - Jan Kowalski "Lis"

 kompania 5 - ppor. Stefan Berent "Steb"
  pluton 764 - ppor. Mieczysław Pokłoński "Pług"
  pluton 765 - ppor. NN "Dąb"
  pluton 766 - ppor. Julian Tymiński "Wilk"

 kompania 6 - ppor. Zdzisław Umiński "Grot"
  pluton 767 - kpt. NN "Słoń" pluton 768 - plut. NN "Orlik"
  pluton 769 - vacat
  pluton łączności - st. sierż.  NN "Mały"